Polacy Wymazani – Wystawa

Towarzystwo Przyjaciół Gdańska jest współorganizatorem wystawy „Polacy Wymazani”. Ekspozycja będzie prezentowana od 2 września do 1 października 2014 roku przy Krakowskim Przedmieściu 32 w Warszawie przed Pałacem Tyszkiewiczów-Potockich.

Wystawa prezentuje życie polskich mieszkańców Wolnego Miasta Gdańska, miasta-państwa, które powstało pod protektoratem Ligi Narodów po przegranej Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej. Gdańsk został odłączony od Rzeszy wskutek postanowień traktatu wersalskiego, który oficjalnie zakończył wojnę i regulował kwestie wycofania się wojsk niemieckich, granic państwowych, ustroju i obywatelstwa. Wolne Miasto Gdańsk, utworzone 15 listopada 1920 roku, istniało do wybuchu II wojny światowej. Obejmowało, obok samego miasta Gdańsk, większą część ówczesnych powiatów: Gdańskie Wyżyny, Gdańskie Niziny oraz niewielkie fragmenty powiatów wejherowskiego, tczewskiego, elbląskiego, malborskiego, kościerskiego i kartuskiego. W 1934 roku mieszkało tam ok. 408 tysięcy mieszkańców, przeważała ludność niemiecka, Polacy stanowili według różnych danych od 3 do 15% obywateli.

Wystawa dostarcza informacji na temat polsko-niemieckiego sąsiedztwa, pokojowego początkowo współistnienia Niemców i Polaków oraz antagonizmów narastających po dojściu do władzy nazistów. W skomplikowanej sytuacji politycznej pod koniec lat 30. Gdańsk stał się jednym z punktów zapalnych w Europie, a jego polscy mieszkańcy byli coraz bardziej zagrożeni. Liczne towarzystwa, kluby, grupy o charakterze sportowym, kulturalnym i charytatywnym stanowiły o polskości Gdańska.